Tin tức

NGHỆ THUẬT CHẾ TÁC GƯƠM SAMURAI

Đăng bởiTrần Hùng vào lúc

Fujiyasu Masahira là một nhà chế tác gươm Nhật theo lối truyền thống hiện đang sống ở thành phố Fukushima, miền Bắc Nhật Bản với vợ, 5 đứa con và các gia đình. Ông có một phong cách sống và làm việc thuần túy theo truyền thống của người Nhật.

Việc chế tạo gươm của ông Fujiyasu bắt đầu từ quặng oxit sắt và than củi (loại than này phải do tự tay ông làm ra). Quặng oxit sắt được nung trong một lò nhỏ. Thép được luyện thành gọi là Tamahagane, một loại thép không đồng tính với mật độ cacbon không dàn đều. Lượng cacbon đã được điều chỉnh với chỉ số hàm lượng phù hợp bằng phương pháp oxi hóa.

Khi đã đủ thép đạt tiêu chuẩn về hàm lượng cacbon, chúng sẽ được liên kết với nhau để chế tạo phần thân kiếm. Các mẩu thép được gói bằng giấy rồi bọc trong một lớp đất sét dẻo trước khi đưa vào nung tiếp trong lò. Khi nung đến nhiệt độ thích hợp, những mẩu thép này được kết dính với nhau bằng những nhát búa mạnh.

Thép vẫn tiếp tục được làm như vậy. Thỉnh thoảng thép nóng lại được vùi trong tro rơm cháy để chống quá trình oxi hóa cacbon. Vì thép có cacbon quá nhiều thì gươm cứng và dễ gãy, cacbon quá ít thì gươm sẽ sắc nhưng không cứng. Họ cũng cho vào rơm một lượng nhỏ silicon, chúng sẽ tan luôn vào trong thép luyện.

Họ cứ tôi luyện như vậy, thép được dát mỏng rồi lại thu lại thành cục nhiều lần. Lần cuối cùng người ta dát mỏng thành hình chữ U. Một mẩu thép mềm được đặt vào bên trong chữ U này để tạo nên độ đàn hồi tốt cho gươm. Thanh thép này được nung thêm nhiều lần và tạo thành hình một Sunobe (dạng thô của gươm).

Thép được làm bằng cách nung nóng rồi lại trầm trong nước để làm lạnh. Họ làm như vậy cho đến khi cấu trúc dạng tinh thể của thép phải thay đổi. Có 2 loại nước làm lạnh: nước ấm và nước lạnh. Nếu làm lạnh nhanh thì thép sẽ cứng. Một điều đặc biệt là luyện thép phải làm vào ban đêm để có thể quan sát được màu đỏ của sắt nung. Có như thế mới duy trì đúng nhiệt độ phù hợp.

Bí quyết truyền thống để chế một chiếc gươm Nhật hoàn hảo là ở nghệ thuật đắp thêm đất sét vào bên ngoài mẫu thép. Trước khi tôi luyện, họ phủ một lớp đất sét dày lên phần lưng gươm và phủ lớp mỏng trên phần lưỡi cắt. Làm như vậy, phần lưng sẽ cứng vì có hàm lượng cacbon cao, phần lưỡi sẽ rất sắc và đàn hồi tốt vì hàm lượng cacbon ít.

Công đoạn tiểu tiết còn lại được làm bằng những con dao cứng cực sắc. Đôi khi người ta còn tạo những đường rãnh trên gươm trước hết để tiết kiệm thép mà vẫn giữ độ cứng theo nguyên tắc vật lý, sau đó là tăng khả năng sát thương cho kiếm. Đây là một trong những đặc thù nổi bật của gươm Samurai.

Đến đây thì công việc kể như đã hoàn tất 90%, công đoạn tiếp theo chỉ là đánh bóng, trang trí, làm đốc gươm, làm sắc phần lưỡi bằng đá mài. Việc này thuộc chuyên môn của những người thợ khác. Trải qua nhiều thăng trầm của lịch sử, quan hệ Trung – Nhật cũng biến thiên khi nóng khi lạnh… Dù quan hệ chính trị ra sao thì không còn ai dám nghi ngờ giá trị đích thực của thanh gươm võ sỹ đạo Nhật Bản.

Người chơi gươm ở Mỹ và châu Âu không câu nệ việc chúng đã được sử dụng vào việc gì. Họ chỉ xem các thanh gươm này là những món đồ cổ mang đậm chất văn hóa và tinh thần thượng võ của tính cách Nhật Bản, là sự hiện diện của một quốc gia có lịch sử mang đặc trưng ảnh hưởng của các cuộc chiến tranh cát cứ liên miên.

Theo thống kê có khoảng một triệu rưỡi thanh gươm được dùng trong thế chiến thứ II. Một phần ba số đó có chiều dài 60cm. Như là một nghịch lý thú vị, hiện nay ở Mỹ lại có nhiều gươm Samurai hơn ở Nhật Bản, với số lượng khoảng từ 250.000 đến 350.000 chiếc, trong khi Nhật Bản chỉ có dưới 100.000 chiếc.

Ở Mỹ, phần lớn chúng là những thanh kiếm dài do binh lính Mỹ đem về làm kỷ niệm từ mặt trận châu Á Thái Bình Dương sau khi Thế chiến thứ II kết thúc. Phần còn lại thông qua con đường mua bán không chính thức. Thăm phòng của ông William Sheldon, bang Florida, người ta có cảm giác như đang lần lại trang sử nước Nhật. Các thanh gươm gồm đủ chủng loại: lớn, nhỏ, ngắn, dài, hoặc hoa văn hoặc đơn điệu; chiếc cong chiếc thẳng… phản ánh lịch sử các triều đại phong kiến Nhật.

Ông Sheldon là một cựu binh Mỹ từng tham gia Đại chiến thế giới lần II ở Phillipin. Ông say mê với nghề sưu tập kiếm Nhật cổ từ sau lần tình cờ lượm được một thanh gươm Nhật cổ ở đảo Sama. Ở Mỹ cũng có nhiều người chơi gươm Nhật cổ nhưng ít có ai sở hữu một bộ sưu tập lớn như ông. Phòng gươm của ông Sheldon có khoảng hơn 150 chiếc. Có những thanh gươm trị giá hàng trăm ngàn USD…



Bài viết cũ Bài viết mới


Lên đầu